Nieuwe regels 2010
Op 1 januari 2010 gaan de nieuwe regels voor gastouderopvang in. De belangrijkste veranderingen zijn:

hogere eisen voor gastouders en gastouderbureaus, die strenger worden gecontroleerd;
er komt een landelijk register met goedgekeurde opvang. Alleen de opvang die in dat register staat, wordt vergoed;
de uurprijs waarop de toeslag wordt gebaseerd is maximaal €5.
Dankzij deze wijzigingen blijft kleinschalige opvang in gezinsverband beschikbaar voor ouders die hieraan de voorkeur geven. Zij kunnen er op vertrouwen dat hun kinderen worden opgevangen door een deskundige gastouder, in een veilige omgeving. Ook kan op deze manier gecontroleerd worden of een kinderopvangtoeslag terecht wordt verstrekt.

Verandering voor ouders Verandering gastouders Verandering gastouderbureaus Overige veranderingen in de kinderopvang Verandering voor ouders
Vanaf 1 januari 2010 ontvangen ouders alleen nog een vergoeding als hun gastouder en gastouderbureau voor het einde van dat jaar zijn ingeschreven in het landelijke register. Zowel gastouders als gastouderbureaus moeten voldoen aan hogere eisen.

Wat moet u doen:

Maakt u in 2009 gebruik van gastouderopvang en gaat uw gastouder in de loop van volgend jaar aan de nieuwe eisen voldoen? Dan moet u voor volgend jaar een wijziging indienen bij de Belastingdienst. De Belastingdienst laat u weten wanneer en hoe u dat moet doen;
als uw gastouder aan het einde van 2010 niet is ingeschreven in het landelijke register, moet u de vergoeding terugbetalen aan de Belastingdienst. Het is daarom zeer belangrijk dat u, voor u de wijziging doorgeeft, aan uw gastouder vraagt of hij of zij denkt op tijd aan de nieuwe eisen te voldoen;
wij raden u aan om dat ook aan het gastouderbureau te vragen. Het gastouderbureau is verplicht om u hierover te informeren;
als u in 2010 voor het eerst gebruik gaat maken van gastouderopvang moet u een aanvraag indienen bij de Belastingdienst. Het tweede en derde punt geldt dan ook voor u.
Lagere uurprijs
De maximale uurprijs (van de opvang) waarop de vergoeding wordt gebaseerd, gaat omlaag: van €6,10 naar €5.

Verandering gastouders
U moet voldoen aan hogere kwaliteitseisen. Zodra u aan deze eisen voldoet, moet uw gastouderbureau u aanmelden bij de gemeente. De GGD zal dan controleren of u inderdaad aan de eisen voldoet. Pas daarna wordt u ingeschreven in het landelijke register.

Deskundigheidseisen
U moet in het bezit zijn van een geldig certificaat Eerste Hulp aan kinderen (Oranje Kruis). Daarnaast moet u in het bezit zijn van minimaal het MBO-2 diploma Helpende (Zorg en) Welzijn of een EVC-certificaat waaruit blijkt dat u voldoet aan alle competenties van deze MBO­-2 opleiding. Als u nog niet in het bezit bent van een dergelijk diploma of EVC-certificaat kunt u op twee manieren aantonen dat u wel aan deze eis voldoet:

u kunt het examen doen van bovengenoemde MBO-2 opleiding. Een onderwijsinstelling kan het examen specifiek richten op gastouderopvang;
u kunt een EVC-procedure doorlopen waarin wordt beoordeeld of u in de praktijk al voldoende kennis en ervaring heeft opgedaan. EVC staat voor ‘Erkennen van Verworven Competenties’. De standaard voor de EVC-procedure is bovengenoemde MBO-2 opleiding.
Om eventuele misverstanden te vermijden: het bijwonen van een informatieavond rond hygiëne en veiligheid en een themabijeenkomst over pedagogisch handelen en signalering van kindermishandeling is niet voldoende om te voldoen aan de deskundigheidseisen.

Dit najaar komt er een landelijk meldpunt waar meer informatie over de deskundigheidseisen te vinden is. Gastouderbureaus kunnen hun gastouders hier aanmelden voor een EVC-procedure of een examen en in aanmerking komen voor een vergoeding van een deel van de kosten van een EVC-procedure. Wanneer een gastouder tijdig is aangemeld bij het landelijk meldpunt en het EVC-certificaat in 2009 of 2010 met succes behaalt, dat wil zeggen over alle vereiste competenties beschikt, wordt 75% van de kosten tot maximaal € 750 vergoed. Let wel: deze vergoeding geldt alleen wanneer de EVC-procedure via het landelijk meldpunt is verlopen.
In september is bekend welke andere diploma’s (bijvoorbeeld SPW-3 en SPW-4) vrijstelling geven voor het MBO-2 diploma of EVC-certificaat.

Termijnen
Voor de ouders is van groot belang dat u voor 1 januari 2011 in het landelijk register wordt ingeschreven. Als dat niet gebeurt moeten zij de toeslag terugbetalen. Het gastouderbureau moet u daarom voor 1 september 2010 aanmelden bij uw gemeente. Aanmelding kan al vanaf 1 november 2009. Bij de aanmelding moet het gastouderbureau uw diploma of EVC-certificaat overleggen.

Ouders inlichten
U moet de ouders laten weten of u van plan bent om aan de nieuwe eisen te gaan voldoen. Mocht u dit niet van plan zijn, dan is het voor de ouders van groot belang dat u dat snel laat weten.

Aanvullende voorschriften

De GGD houdt vanaf 1 januari 2010 bij u thuis toezicht op de kwaliteit van de opvang;
De maximale uurprijs waarvoor ouders nog een toeslag kunnen krijgen, wordt verlaagd van €6,10 naar €5.
De ouders kunnen u niet meer rechtstreeks betalen. Betalingen tussen ouders en gastouders verlopen via het gastouderbureau. De Belastingdienst of de GGD kan dit controleren.
U mag slechts op één locatie kinderen opvangen: op uw woonadres of bij één van de vraagouders thuis.
U mag maximaal 6 kinderen tegelijkertijd opvangen, inclusief uw eigen kinderen tot 10 jaar. Als u alleen kinderen jonger dan 5 opvangt, mag u minder kinderen opvangen. In oktober 2009 wordt bekend hoeveel kinderen u dan mag opvangen.
Als u jonger bent dat 18 jaar mag u geen gastouder zijn.
• U moet een verklaring omtrent het gedrag hebben. Als u thuis kinderen opvangt, geldt dat ook voor uw huisgenoten van boven de 18.
U kunt geen gastouder zijn als u op hetzelfde adres woont als de ouders van het kind dat u wilt opvangen (bijv. au pair).
U moet tijdens uw werk Nederlands spreken. U mag daarnaast wel Fries of een streektaal spreken. Als u kinderen opvangt van mensen die tijdelijk in Nederland wonen (expats), mag u een andere taal spreken.
Als één of meer van uw eigen kinderen onder toezicht staan, kunt u geen gastouder zijn.

Verandering gastouderbureaus
Vanaf 1 januari 2010 gelden nieuwe kwaliteitseisen. U hebt tot 1 januari 2011 om aan die nieuwe eisen te voldoen. Als dat niet lukt wordt uw bureau op die datum verwijderd uit het register. Uw gastouders krijgen dan nog drie maanden de tijd om zich aan te sluiten bij een ander geregistreerd gastouderbureau. Als dat niet lukt worden zij ook uit het register verwijderd.

Nieuwe eisen
Vanaf 1 januari 2010 gelden nieuwe eisen voor gastouderbureaus. Deze eisen worden in het najaar van 2009 bekend. Ze worden ontwikkeld met de organisaties die de ouders en de opvang vertegenwoordigen. De GGD’en beoordelen de gastouderbureaus in 2010.

Informatie aan ouders
U bent wettelijk verplicht om vóór 1 januari 2010 aan alle ouders te laten weten of u verwacht dat hun gastouder voor 1 januari 2011 zal zijn ingeschreven in het landelijke register. Dat geldt ook voor nieuwe ouders die in de loop van 2010 gebruik gaan maken van uw gastouderopvang. Uw gastouders worden pas ingeschreven als zij aan de nieuwe eisen voldoen. Verder moet u op de hoogte zijn van wat uw gastouders doen om aan deze eisen te voldoen. Als u een ouder hebt laten weten dat zijn of haar gastouder aan de eisen zal gaan voldoen en later blijkt dat dit toch niet gaat lukken, dan moet u de ouder een andere gastouder aanbieden. Ouders hoeven uw bureau niets te betalen als hun gastouder op 1 januari 2011 niet is ingeschreven in het register. Als ze al over 2010 betaald hebben, kunnen ze dat geld van u terugeisen (in de wet staat dat deze kosten dan niet verschuldigd zijn). Dit geldt overigens niet voor het geld dat via uw bureau is betaald aan de gastouder.

Aanmelding van gastouders
Gastouders die aan de nieuwe eisen willen gaan voldoen kunt u in het najaar van 2009 aanmelden bij het landelijk meldpunt, waar vraag en aanbod van examens en EVC-procedures op elkaar worden afgestemd.

Zodra een gastouder voldoet aan de nieuwe kwaliteitseisen moet u haar aanmelden bij de gemeente waar de kinderen worden opgevangen. Als u dat voor 1 september 2010 doet, mag u er op rekenen dat er voldoende tijd is om de GGD te laten controleren en de gastouder in te schrijven voor 1 januari 2011. U moet bij de aanmelding wel een diploma of EVC-certificaat van de gastouder verstrekken.

Personeel
Uw gastouderbureau moet voldoende gekwalificeerd personeel in dienst hebben. In oktober 2009 wordt bekend hoeveel ondersteunende medewerkers u per gastouder in dienst moet hebben. Die ondersteuners moeten een relevante pedagogische opleiding hebben, minstens op mbo-niveau.

Betalingen
Het is niet meer mogelijk dat de ouders hun gastouder rechtstreeks betalen. U bent verplicht om de betalingen van ouders aan hun gastouder via uw bureau te laten lopen. Daardoor kan de Belastingdienst nagaan of toeslagen rechtmatig zijn verstrekt en of uw gastouders een juiste opgave hebben gedaan voor de inkomstenbelasting. U bent tevens verplicht om in contracten en op facturen duidelijk onderscheid te maken tussen de kosten die u zelf in rekening brengt en de kosten voor opvang, die u doorbetaalt aan de gastouder.

Overige veranderingen in de kinderopvang
Één register kinderopvang
Er komt één landelijk register kinderopvang dat de 445 individuele gemeentelijke registers vervangt. Alle bestaande kindercentra, buitenschoolse opvang (bso) en gastouderbureaus worden voor 1 juli 2010 door de gemeenten ingeschreven in dit landelijke register. De inschrijving van bestaande gastouderbureaus is slechts voorlopig, omdat zij aan nieuwe kwaliteitseisen moeten voldoen.

Gastouders (bestaand en nieuw) worden pas ingeschreven na een positieve beoordeling door de GGD. Het gastouderbureau kan gastouders vanaf 1 november 2009 en tot 1 september 2010 hiervoor aanmelden bij de gemeente. Gastouders kunnen dan nog vóór 31 december 2010 worden ingeschreven in het register als ze aan de eisen voldoen. Ook nieuwe kindercentra en gastouderbureaus worden pas in het register ingeschreven na een positieve beoordeling door de GGD. Het register zorgt niet alleen voor meer professionaliteit, maar helpt ook de Belastingdienst om misbruik te voorkomen.

Bovengrenzen
Ouders mogen niet meer dan 230 uur per maand per soort opvang aanvragen bij de Belastingdienst.

Bij kindercentra wordt een grens gesteld aan het aantal uren per dag of dagdeel dat aan alle ouders in rekening mag worden gebracht. Alleen als het aantal uren dat een ouder afneemt boven die grens ligt, mag het kindercentrum dit hogere aantal uren in rekening brengen.